Fotografia wnętrz

RPO o bezdomności

  • Marzy się nam, aby w ciągu najbliższych lat Polska stała się drugim po Finlandii państwem Europy, w którym rozwiązano problem bezdomności
  • Oczekujemy przyjęcia przez władze obowiązku likwidacji w konkretnym czasie zjawiska bezdomności dzieci, kobiet i matek samodzielnie wychowujących dzieci
  • Należałoby m.in. powołać pełnomocnika rządu do koordynowania działań różnych resortów w tym obszarze

Pisze o tym do najwyższych władz Rzecznik Praw Obywatelskich i  jego Komisja Ekspertów ds. Przeciwdziałania Bezdomności. Wystąpienia trafiły do: Prezydenta RP, premiera oraz ministrów – pracy, rozwoju oraz sprawiedliwości,

– Efektywne zmniejszanie obszarów ubóstwa i wsparcie dla osób pozbawionych mieszkania i zmagających się z szeroko rozumianym problemem bezdomności staje się bardzo istotne w okresie epidemii i kryzysów, jakie ona wywołuje, w tym nieuchronnego ubożenia społeczeństwa. To jest czas, kiedy każdy w sposób szczególny potrzebuje bezpiecznego schronienia, jakie zapewnia tylko dom czy mieszkanie – pisze RPO Adam Bodnar.

Tematykę przeciwdziałania bezdomności uczynił on jednym z najistotniejszych priorytetów swej kadencji. Dlatego w  październiku 2015 r. powołał Komisję Ekspertów przy RPO.  Weszli do niej  przedstawiciele organizacji pozarządowych zajmujących się ludźmi bezdomnymi, naukowcy i prawnicy.

Rzecznik i Komisja oczekują, aby obecny rząd, jak i te, które nadejdą po nim, przyjęły na siebie zobowiązanie efektywnej walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym w Polsce.

– Marzy nam się, aby w ciągu najbliższych lat Polska stała się drugim po Finlandii krajem w Europie, w którym problem bezdomności został rozwiązany – dzięki wdrożeniu nowoczesnych inicjatyw i programów łączących wsparcie mieszkaniowe i usługowe takich jak m.in. Najpierw Mieszkanie. Chcemy, aby państwo przyznało, że istnieje realny problem bezdomności dzieci, kobiet i matek samodzielnie wychowujących dzieci. Oczekujemy przyjęcia przez Polskę obowiązku likwidacji tego szczególnie negatywnego zjawiska w konkretnych ramach czasowych – czytamy w wystąpieniach.

A przeciwdziałanie bezdomności i zapewnienie każdemu schronienia jest nie tylko obowiązkiem władz publicznych wynikającym z Konstytucji i ustawodawstwa krajowego, ale także z aktów prawa międzynarodowego i wiążących Polskę umów i konwencji.

Co się udało?

W kilku kwestiach działania RPO i Komisji Ekspertów mogą zostać uznane za skuteczne.

Udało się np.

  • spowodować poszerzenie zawartego w ustawie o pomocy społecznej katalogu placówek dla osób bezdomnych o schronisko z usługami opiekuńczymi,
  • doprowadzić do zmiany rozporządzenia MSWiA ws. rejestru wyborców oraz trybu przekazywania przez Polskę innym państwom UE danych w nim zawartych. Umożliwia to osobom stale zamieszkującym na obszarze danej gminy, które z różnych względów nie są w stanie podać stałego adresu zamieszkania, złożenie wniosku i w konsekwencji uzyskanie wpisu do rejestru wyborców;
  • przyjąć drobne zmiany w kwestionariuszu osoby bezdomnej stosowanym w ogólnopolskim badaniu liczby osób bezdomnych m.in. poszerzono katalog przyczyn bezdomności, uwzględniając doświadczenie kryzysów psychicznych oraz katalog obszarów potrzebnego wsparcia;
  • uchwalić znaczące zmiany do ustawy o ochronie praw lokatorów, które uwzględniają postulaty RPO co do ochrony przed tzw. eksmisją na bruk i zapewniania przez gminy lokali socjalnych.

Rekomendacje RPO i Komisji Ekspertów

  1. Powołanie pełnomocnika rządu, którego zadaniem byłoby koordynowanie działań i inicjatyw różnych resortów w obszarze przeciwdziałania bezdomności. Dziś jest to we właściwości wielu resortów, np. administracja publiczna, budownictwo, lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, budżet i finanse publiczne, oświata i wychowanie, praca, sprawiedliwość, zabezpieczenia społeczne czy zdrowie.
  2. Podjęcie prac analitycznych i przygotowanie rzetelnej diagnozy zjawiska bezdomności ludzi młodych (do 26 roku życia), a następnie odrębnej dla tej grupy osób doświadczających bezdomności krajowej strategii na rzecz przeciwdziałania temu zjawisku.
  3. Pomoc obywatelom polskim doświadczającym bezdomności poza granicami kraju, w szczególności pomoc w powrocie do Polski, w tym wsparcie organizacji pozarządowych, pomagających tej grupie osób i m.in. organizujących takie powroty
  4. Wdrożenie krajowego systemu gromadzenia informacji o skali i charakterze zjawiska bezdomności opartego na Europejskiej Typologii Bezdomności i Wykluczenia Mieszkaniowego ETHOS.
  5. Oparcie przyjmowanych rozwiązań na rzetelnych badaniach, raportach i diagnozach z udziałem osób doświadczających bezdomności w tworzeniu rozwiązań.
  6. Zmianę ustawy o pomocy społecznej ws. właściwości organów administracji publicznej, wydających decyzje w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej według miejsca ostatniego zameldowania.
  7. Udzielenie wsparcia osobom wykluczonym mieszkaniowo m.in. poprzez podejmowanie stałych i aktywnych działań państwa w celu stworzenia spójnego systemu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli, w tym przede wszystkim osób gorzej sytuowanych. Podejmowanie efektywnych działań na rzecz rozwoju budownictwa socjalnego oraz dostępnych cenowo mieszkań na wynajem. Współpraca i wsparcie prawne jak i finansowe dla gmin w pomocy mieszkaniowej członkom wspólnoty samorządowej.
  8. Włączenie się organów państwa w działania promujące ideę miejskiej karty praw osoby doświadczającej bezdomności, tworzenie przyjaznego klimatu wobec tej idei i zachęcanie gmin i miast do przyjmowania takiego dokumentu na poziomie lokalnym.
  9. Zapewnienie realnej opieki zdrowotnej osobom w kryzysie bezdomności, której często nie mogą otrzymać ze względu na sformalizowane i skomplikowane procedury. Problemem pozostaje też zapewnienie im dostępu do niezbędnych świadczeń zdrowotnych, leków i wyrobów medycznych po opuszczeniu szpitala, w schroniskach i innych placówkach dla osób bezdomnych, w tym świadczeń jednorazowych (iniekcji, zmiany opatrunku, cewnika), jak również realizacja prawa do opieki długoterminowej.
x

Zobasz także

Uwłaszczają, ale nie scalają

Właściciele gospodarstw rolnych przecinanych nowo powstającymi autostradami skarżą się na zbyt rzadkie postępowania scaleniowe gruntów; ...

Altany i garaże bez pozwolenia

Już 19 września zaczną obowiązywać znowelizowane przepisy budowlane. Uproszczone zostaną procedury. Głównie dotyczyć będą obiektów ...

Granty WARP do prokuratury

Przy ulicy Piekary pojawiło się około 100 przedsiębiorców, którym nie udało się uzyskać grantu w ...

Eksmisja ze „służbówki”

Choć generalnie większość lokatorów jest chroniona przed eksmisją na bruk, to ochrona ta nie dotyczy ...

Ważą się losy Stobnicy

Wyniki postępowania mają być znane w połowie września.Wojewoda wielkopolski zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w ...