Fotografia wnętrz

Bonifikaty za przekształcanie są niekonstytucyjne

Obligatoryjne udzielanie bonifikat od opłat za przekształcenie użytkowania wieczystego we własność jest niezgodne z konstytucją. Taka jest podstawowa sentencja z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał rozpoznał połączone wnioski Rady Miasta Józefowa, Rudy Śląskiej oraz Radkowa dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Obecne brzmienie kwestionowanych przepisów nakłada na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek stosowania bonifikat od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przepisy przewidują 90-procentowe bonifikaty dla osób, których dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i 50-procentowe dla osób, które posiadały prawa w dniu 5 grudnia 1990 roku na wniosek osoby przekształcającej prawo użytkowania wieczystego w prawo własności.
Zdaniem wnioskodawców obowiązek ten pozbawia gminy nie tylko samodzielnego dysponowania własnością, ale również znacznych dochodów, w oparciu o które gminy realizują zadania własne. Obligatoryjne stosowanie narzuconych ustawą bonifikat przyczynia się do uszczuplenia dochodów gminy nie stanowiących podatków, co ogranicza możliwość wykonywania zadań.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

– art. 4 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest zgodny z art. 2 konstytucji.
– art. 4 ust. 8 i 9 powyższej ustawy w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 konstytucji. Przepis ten we wskazanym zakresie traci moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Zaskarżone przepisy zobowiązywały właścicieli nieruchomości do udzielenia bonifikat od opłat za przekształcenie użytkowania wieczystego we własność:
– w wysokości 90 proc. – osobom fizycznym, których dochód miesięczny nie przekracza poziomu wskazanego w ustawie, jeżeli nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę (art. 4 ust. 8 ustawy);
– w wysokości 50 proc. – osobom fizycznym, które prawo użytkowania wieczystego uzyskały przed 5 grudnia 1990 r. oraz ich następcom prawnym (art. 4 ust. 9 ustawy).

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przepisy te są zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej oraz zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zawarte w nich kryteria udzielania bonifikat (odpowiedni dochód lub data nabycia prawa użytkowania wieczystego) przyczyniają się do realizacji celu ustawy, mają charakter racjonalny i znajdują uzasadnienie w wartościach konstytucyjnych.

Sprzeczne z konstytucją jest natomiast to, że zaskarżone bonifikaty mają charakter obowiązkowy. Dotychczasowi właściciele nieruchomości nie mają możliwości decydowania o sposobie zarządzania swoją własnością. Ingerencja jest tym bardziej rażąca, że następuje w formie zobowiązania dotychczasowego właściciela nieruchomości do wydania decyzji administracyjnej, podczas gdy stosunek użytkowania wieczystego, łączący go z użytkownikiem, ma charakter cywilnoprawny i jest oparty o zasadę równości stron. Obowiązkowe udzielenie bonifikaty przy przekształceniu użytkowania wieczystego we własność powoduje zmniejszenie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, czemu nie towarzyszy ani zmniejszenie zadań samorządów, ani też jakaś forma rekompensaty lub uzyskania dodatkowych źródeł dochodów.
Trybunał Konstytucyjny zdecydował się na odroczenie utraty mocy obowiązującej przez zaskarżony przepis we wskazanym w wyroku zakresie, aby dać ustawodawcy czas na przywrócenie stanu zgodności z konstytucją.
Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marian Grzybowski, sprawozdawcą był sędzia TK Wojciech Hermeliński.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

x

Zobasz także

Nowe zarzuty dot. Stobnicy

Inwestorzy słynnego zamku, który powstanie w Stobnicy, mają nowe problemy. Jak informuje money.pl poznańska prokuratura, ...

Będzie rzecznik lokatorów?

Powstanie funkcja rzecznika praw lokatorów i spółdzielców? Jest pomysł, ale droga jeszcze daleka Zagadnienia związane ...

Termoizolacja od nowa

Do końca marca 2021 r. rząd przyjmie Długoterminową Strategię Renowacji, która zakłada termomodernizację polskich budynków. ...

Zmiany w prawie budowlanym

Oto niektóre zmiany w prawie budowlanym, które będą obowiązywać w 2021 roku. M.in. mają zacząć ...

Odwracanie wywłaszczenia

Ogrodzenie domu stoi na działce, którą ujęto w decyzji wywłaszczeniowej – mimo że nowa droga ...