Jak projektować miasto?

O wysokiej jakości przestrzeni publicznej dyskutowali urbaniści, architekci i samorządowcy podczas 2-dniowej konferencji naukowej w Poznaniu. Plonem ma być Karta Przestrzeni Publicznej.

Obraz miasta jest jego znakiem identyfikacyjnym. Dziś miasta ulegają rozproszeniu – zacierają się ich granice, życie ucieka na peryferie, a historyczne centra są w niebezpieczeństwie. Centrami życia stają się centra handlowe.
Przestrzeń publiczna jest istotnym elementem generowania rozwoju. W praktyce obserwuje się jej zawłaszczanie przez prywatnych użytkowników. Tymczasem o atrakcyjności i wysokiej jakości przestrzeni publicznej decyduje respektowanie zasad zrównoważonego i trwałego rozwoju oraz zachowanie ładu przestrzennego. Z jednej strony bowiem rozwój gospodarczy wpływa na kształtowanie krajobrazu miejskiego, na odwrót zaś krajobraz stymuluje rozwój ekonomiczny z powodu jego rynkowej wartości. Wysokiej jakości przestrzeń publiczna wpływa na poziom dobrobytu mieszkańców oraz na rozwój kapitału społecznego i intelektualnego, przyczynia się tym samym do wzrostu konkurencyjności miast i utrzymania wysokiej jakości życia.
Prelegenci podczas konferencji przytaczali trzy scenariusze tworzenia przestrzeni publicznej. Pierwszy to kreowanie jej przez władzę centralną. Tak powstała Aleksandria budowana pod dyktando Aleksandra Macedońskiego, nowoczesny Paryż przebudowany przez Ludwika XV, czy stolica USA Waszyngton. Według drugiego scenariusza organizację przestrzeni publicznej kreują samorządy. Tu mamy do czynienia z partnerstwem miasta z biznesem, inwestorami, sektorem prywatnym. Atrakcyjnym tego przykładem jest Barcelona. I wreszcie trzeci scenariusz, w którym przestrzeń kreuje ,,niewidzialna ręka rynku”. Władza nie jest zainteresowana tym co się dzieje, a efektem jest ogólny chaos.
– W miastach należy wydzielić obszary interesu publicznego, którymi władze mogą sterować, wpływać na sposób zagospodarowania – twierdzi prof. Tadeusz Markowski, prezes Towarzystwa Urbanistów Polskich.
– Ład urbanistyczny powinien być przedmiotem regulacji prawa – mówi z kolei dr Adam Kowalewski, przewodniczący Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej.
Jednym z elementów tej regulacji ma być Karta Przestrzeni Publicznej. Jest ona wyrazem troski o przestrzeń publiczną jako o dobro wspólne. Ma być zbiorem wskazówek i zasad służących wszystkim zainteresowanym w tworzeniu wysokiej jakości, atrakcyjnej i przyjaznej przestrzeni. Pokazywać zagrożenia i pożądane kierunki zmian w zachowaniach społecznych i przepisach prawa.
Karta, nad projektem której dyskutowano w Poznaniu już po raz drugi, ma być uchwalona podczas III Kongresu Urbanistyki Polskiej. Odbędzie się on na początku września również w Poznaniu.

Drukuj