JESSICA pomoże wykorzystać atuty miast

Wielkopolska otrzymała 288 mln zł na rewitalizację miast z odnawialnego funduszu JESSICA. Na dysponenta pożyczek Europejski Bank Inwestycyjny wybrał Bank Gospodarstwa Krajowego. Podczas konferencji w Poznaniu poświęconej wdrażaniu w Wielkopolsce inicjatywy finansowej JESSICA Tomasz Mironczuk, prezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego i Eugenio Leanza, przedstawiciel Europejskiego Banku Inwestycyjnego podpisali umowę dotyczącą realizacji tej inicjatywy.

Wsparcie odnowy obszarów miejskich

JESSICA (Wspólne Europejskie Wsparcie na rzecz Trwałych Inwestycji na Obszarach Miejskich) to wspólna inicjatywa Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz Banku Rozwoju Rady Europy (CEB), która ma na celu promowanie trwałych inwestycji, rozwoju i tworzenia miejsc pracy na obszarach miejskich. Jej zadaniem jest wsparcie projektów, które przyczynią się do kompleksowej odnowy obszarów miejskich oraz rewitalizacji obszarów zdegradowanych, w tym terenów powojskowych i poprzemysłowych. W tym celu utworzony został Fundusz Powierniczy, zarządzany przez Europejski Bank Inwestycyjny, który za pośrednictwem wybranych funduszy Rozwoju Obszarów Miejskich będzie finansował inwestycje w partnerstwa publiczno-prywatne oraz inne projekty miejskie ujęte w zintegrowanych planach trwałego rozwoju obszarów miejskich. Inicjatywa JESSICA to instrumenty zwrotne – w Wielkopolsce zdecydowano się na użycie pożyczek.
Przypomnijmy, że 29 kwietnia 2009 roku Zarząd Województwa Wielkopolskiego i Europejski Bank Inwestycyjny podpisały umowę o finansowanie Funduszu Powierniczego JESSICA. EBI, jako Manager Funduszu Powierniczego, w marcu 2010 roku skierował zaproszenie do potencjalnych kandydatów do roli Funduszu Rozwoju Obszarów Miejskich. Po analizie i ocenie przesłanych ofert, EBI wybrał Bank Gospodarstwa Krajowego.

Modelowa Wielkopolska

– Zakończyliśmy etap ciężkiej pracy realizowanej od 2007 roku. Przygotowywaliśmy samorządy i partnerów prywatnych do wykorzystania funduszy – mówi wicemarszałek Leszek Wojtasiak, koordynujący działania związane z wdrażaniem projektu JESSICA w Wielkopolsce. – Można powiedzieć, że Wielkopolska jest modelem funkcjonowania funduszy unijnych. W żadnym regionie nie było tak dużego zadania wykorzystującego tak szeroko fundusze i różne systemy finansowania.

Bank Gospodarstwa Krajowego planuje jeszcze w tym roku uruchomić pierwsze środki, co oznacza, że konkretni beneficjenci będą mogli starać się o pożyczkę na realizację swoich inwestycji. Jest o co walczyć, bo pula środków w ramach JESSICA w Wielkopolsce wynosi 288 mln zł (ponad 66 mln euro). Pochodzą one zarówno z budżetu państwa, jak i z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
– To program innowacyjny, który pozwoli miastom w nowy sposób skorzystać z funduszy europejskich. Kwota 288 mln zł to pewien zaczątek. Do tego będą dokładane pieniądze z innych zewnętrznych źródeł – mówi Tomasz Mironczuk, prezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego. – W obszarach miejskich ważne jest inwestowanie dla dobra mieszkańców. Rewitalizacja miast doprowadzi do odtworzenia ich potencjału wzrostu.
– Oddajemy do dyspozycji bardzo sprawny instrument finansowy. Oferujemy wsparcie ważnych instytucji jak EBI i BGK. Pieniądze te umożliwią stworzenie wielu miejsc pracy, rozwój inwestycji – dodaje Eugenio Leanza z Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Programy i beneficjenci

Wsparcie w ramach inicjatywy JESSICA otrzymać mogą wszystkie projekty, które spełniają wymogi zawarte w przepisach dotyczących Funduszy Strukturalnych oraz Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Dodatkowo potencjalne projekty miejskie muszą być zlokalizowane w obrębie obszarów dysfunkcyjnych, wyróżnionych w ramach programów rewitalizacyjnych, tzn. Zintegrowanych Planach Rozwoju Obszarów Miejskich. Inwestycje w rewitalizację tkanki miejskiej, eksploatację niewykorzystanych dotąd atutów miast i dostosowanie ich do wymogów współczesności, promować i wspierać ma właśnie JESSICA.
Już z początkiem października oddział BGK w Poznaniu rozpoczyna procedurę związaną z naborem wniosków o pożyczki. W dniach 5-7 października w oddziale przy Św. Marcinie odbędą się konsultacje z inwestorami, a około połowy miesiąca zostanie ogłoszony nabór wniosków o pożyczkę. Oczekiwane przez bank projekty miejskie to projekty ujęte w lokalnych programach rewitalizacji. Mogą być to zamierzenia, które nie mają szans na pozyskanie środków w warunkach rynkowych z uwagi na specyfikę przedsięwzięć rewitalizacyjnych: niedużą rentowność inwestycji, ryzyko związane z realizacją, wymogi proceduralne banków (ocena ryzyka i zdolności kredytowej), czy element społeczny, traktowany drugoplanowo w ocenie projektów dokonywanej przez banki komercyjne.
Projekty te mogą obejmować m.in. wsparcie inicjatyw wykorzystujących potencjał lokalny oraz stymulujący rozwój lokalnej przedsiębiorczości na obszarach miejskich, które charakteryzuje spowolniony rozwój. Rewitalizacja może dotyczyć dysfunkcyjnych obszarów miejskich, które na przestrzeni lat ulegały systematycznej degradacji, a obecnie charakteryzują się znacznymi opóźnieniami rozwojowymi. Działania mogą prowadzić do regeneracji elementów zniszczonej lub zdekapitalizowanej infrastruktury miejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem budynków o istotnym znaczeniu historycznym lub architektonicznym, a także do wzmocnienia potencjałów rozwojowych występujących na obszarach powojskowych i poprzemysłowych.
Działania rewitalizacyjne w regionie obejmą realizację projektów z zakresu infrastruktury miejskiej, m.in. transportu, gospodarki wodno-ściekowej, energii i dziedzictwa kulturowego – na potrzeby turystyki, rozwoju nieużytków poprzemysłowych, przestrzeni biurowych dla sektora MŚP, IT i sfery R&D (badania i rozwój) oraz budynków uniwersyteckich.
Beneficjentami projektów miejskich mogą być jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i jednostki organizacyjne samorządu. O pożyczki mogą się ubiegać szkoły wyższe oraz osoby prawne i fizyczne prowadzące placówki oświatowe, instytucje naukowe, kultury, organizacje pozarządowe, kościoły i związki wyznaniowe, spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe, przedsiębiorcy (MŚP), czy podmioty działające w oparciu o umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym.

Preferencyjne warunki

Listopad i grudzień BGK przeznaczy na rozpatrywanie pierwszych wniosków, a około 15 grudnia spodziewane są pierwsze decyzje Komitetu Inwestycyjnego w sprawie przyznania pożyczek. Do 20 grudnia podpisane zostaną pierwsze umowy inwestycyjne w tej sprawie.
Pożyczki charakteryzują się preferencyjnym oprocentowaniem w stosunku do kredytów komercyjnych, wynoszącym 1,5-3,5 proc. Udział pożyczki w kosztach projektu nie może przekroczyć 75 proc. całkowitych kosztów kwalifikowanych. Okres kredytowania trwa do 20 lat, w tym do 4 lat możliwa jest karencja w spłacie.
Ponieważ pomoc finansowa ma charakter zwrotny możliwe jest długofalowe korzystanie z wyasygnowanych środków.

Drukuj