Pośrednictwo mniej opłacalne

Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami jest działalnością zawodową wykonywaną przez pośredników na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. W Wielkopolsce licencje pośredników posiada około 1400 osób. Nie wszyscy jednak wykorzystują je do prowadzenia działalności, a biur pośrednictwa ubywa. Pośrednikiem w obrocie nieruchomościami jest osoba fizyczna posiadająca licencję zawodową nadaną w trybie przepisów określonych w ustawie.

Jak zostać pośrednikiem?

O licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami może ubiegać się osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych i nie była karana za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych, za składanie fałszywych zeznań oraz za przestępstwa skarbowe. Osoba ta musi obecnie posiadać wyższe wykształcenie.
Jeśli kandydat ukończył studia wyższe, których program uwzględnia co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, nie musi się dodatkowo kształcić. Stwierdzenie, że program studiów wyższych uwzględnia minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami następuje na podstawie zaświadczenia uczelni. Pozostali chętni muszą ukończyć studia podyplomowe w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
Następnym etapem wtajemniczenia jest półroczna praktyka zawodowa odbyta pod kierunkiem doświadczonego pośrednika w obrocie nieruchomościami.
Osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego może otrzymać licencję zawodową pośrednika po spełnieniu warunków oraz po wykazaniu się biegłą znajomością języka polskiego.
Po spełnieniu określonych przez ustawę wymogów można wystąpić do ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej o nadaje licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Spełnienie wymogów stwierdza Państwowa Komisja Kwalifikacyjna, powołana przez szefa resortu, w postępowaniu kwalifikacyjnym.
Wniosek o nadanie uprawnień zawodowych podlega rozpatrzeniu w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia postępowania kwalifikacyjnego. Do wniosku o nadanie uprawnień dołącza się dokumenty w formie oryginału, poświadczonej kopii lub poświadczonego tłumaczenia, potwierdzające spełnienie wymogów. Minister powołuje i odwołuje – w drodze zarządzenia – Państwową Komisję Kwalifikacyjną z udziałem osób wskazanych przez organizacje zawodowe pośredników w obrocie nieruchomościami.
Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadza się na koszt osób ubiegających się o nadanie licencji zawodowych. Koszty są pokrywane przez wniesienie opłaty za postępowanie kwalifikacyjne. Osoby, którym nadano licencje zawodowe, podlegają wpisowi do centralnego rejestru pośredników w obrocie nieruchomościami na podstawie świadectw nadania tych licencji. W rejestrach wpisuje się również obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, którym – na zasadach określonych w przepisach odrębnych – uznano nabyte w tych państwach poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej kwalifikacje do wykonywania zawodu pośrednika.

Działalność tylko z licencją

Prowadzenie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest możliwe w przypadku, gdy czynności z zakresu pośrednictwa będą wykonywane przez pośredników w obrocie nieruchomościami dysponujących licencjami.
Z dniem wpisu do centralnego rejestru pośredników osoba nabywa prawo wykonywania zawodu oraz używania tytułu zawodowego „pośrednik w obrocie nieruchomościami”, który podlega ochronie prawnej.
Podmiot prowadzący działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w kilku miejscach lub oddziałach musi zapewnić, aby w każdym z tych miejsc czynności były wykonywane wyłącznie przez pośredników.
Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na zawodowym wykonywaniu przez pośrednika czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów:
– nabycia lub zbycia praw do nieruchomości;
– nabycia lub zbycia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu
jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej;
– najmu lub dzierżawy nieruchomości albo ich części;
– innych umów mających za przedmiot prawa do nieruchomości lub ich części.
Pośrednik może też wykonywać opracowania i ekspertyzy oraz doradztwo w zakresie rynku nieruchomości.
Pośrednik czynności te wykonuje osobiście lub przy pomocy innych osób wykonujących czynności pomocnicze i działających pod jego bezpośrednim nadzorem, ponosząc za ich czynności odpowiedzialność zawodową określoną w ustawie.
Swój zawód pośrednik wykonuje albo prowadząc działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami lub w ramach stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej u podmiotu prowadzącego działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.

Umowa pośrednictwa tylko na piśmie

Zakres czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami określa umowa pośrednictwa. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. W umowie wskazuje się w szczególności pośrednika w obrocie nieruchomościami odpowiedzialnego zawodowo za jej wykonanie, numer jego licencji zawodowej oraz oświadczenie o posiadanym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
Umowa pośrednictwa może być zawarta z zastrzeżeniem wyłączności na rzecz konkretnego pośrednika w obrocie nieruchomościami lub podmiotu prowadzącego tę działalność.
Przez umowę pośrednictwa pośrednik w obrocie nieruchomościami lub podmiot prowadzący działalność zobowiązuje się do dokonywania dla zamawiającego czynności zmierzających do zawarcia umów będących w sferze zainteresowania klienta, a zamawiający zobowiązuje się do zapłaty pośrednikowi wynagrodzenia. Sposób ustalenia lub wysokość wynagrodzenia za czynności pośrednictwa określa umowa. W razie nieokreślenia wynagrodzenia w umowie, przysługuje wynagrodzenie zwyczajowo przyjęte w danych stosunkach.
Czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami mogą być wykonywane w stosunku do wszelkich nieruchomości, a także na rzecz wszystkich osób fizycznych i prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.

Standardy zawodowe i etyka

Pośrednik w obrocie nieruchomościami jest zobowiązany do wykonywania czynności zawodowych zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej. Jest on także zobowiązany do kierowania się zasadą ochrony interesu osób, na których rzecz wykonuje te czynności. Pośrednik jest też zobowiązany do stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych. Zasady realizacji tego obowiązku określane są przez ministra w jego rozporządzeniach. Standardy zawodowe ustalają organizacje zawodowe pośredników w obrocie nieruchomościami w uzgodnieniu z ministrem.
Pośrednik podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem swej pracy. Jeżeli wykonuje on czynności przy pomocy innych osób, działających pod jego nadzorem, podlega on również ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone działaniem tych osób.
Przy wykonywaniu działalności zawodowej w związku z zawartą umową pośrednictwa, w zakresie objętym tą umową, pośrednik odpowiedzialny zawodowo za jej wykonanie ma prawo wglądu oraz pobierania odpowiednich odpisów, wypisów i zaświadczeń zawartych w:
– księgach wieczystych;
– katastrze nieruchomości;
– ewidencji sieci uzbrojenia terenu;
– tabelach taksacyjnych i na mapach taksacyjnych;
– planach miejscowych, studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gmin oraz decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
– rejestrach osób, którym przysługują prawa spółdzielcze do lokali oraz prawa odrębnej własności lokalu;
– ewidencji ludności;
– świadectwie charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową.
Pośrednik niewypełniający obowiązków określonych przez ustawę o gospodarce nieruchomościami podlega na jej mocy odpowiedzialności zawodowej. Wobec pośrednika mogą być orzeczone, z tytułu odpowiedzialności zawodowej, kary dyscyplinarne od upomnienia poczynając, a na pozbawieniu licencji zawodowej skończywszy.

Ubywa biur pośrednictwa

Z rejestrów znajdujących się na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury wynika, iż według stanu na 31 lipca licencje pośrednika w obrocie nieruchomościami w Wielkopolsce uzyskało około 1400 osób. Oczywiście w praktyce działalność prowadzi znacznie mniej. Jak ocenia Aleksander Scheller z Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości czynnych zawodowo jest około 600 z nich.
W Wielkopolsce działa obecnie około 250 biur obrotu nieruchomościami – gros z nich w aglomeracji poznańskiej. Poza jej obszarem funkcjonuje około 20 proc. BON. Od pewnego czasu liczba biur zmniejsza się, był bowiem okres, iż funkcjonowało ich około 290.
– Ilość biur spada, bo pogarsza się opłacalność ich działalności i niektórzy rezygnują z niej. Nie ma takiego obrotu, aby utrzymać wszystkich chętnych – ocenia Aleksander Scheller będący również właścicielem biura obrotu nieruchomościami.
Jak w takim razie ocenić zakusy całkowitej liberalizacji dostępu do zawodu nieruchomisty, z którymi od kilku lat mamy do czynienia?
Jeszcze kilka lat temu osoba chcąca zdobyć zawód rzeczoznawcy majątkowego, zarządcy nieruchomości, czy pośrednika w obrocie swą wiedzę musiała potwierdzić egzaminem państwowym. Obecnie wymóg ten pozostawiono jedynie wobec rzeczoznawców, natomiast pośrednicy i zarządcy po odbytych studiach i praktyce bezpośrednio występują do resortu o nadanie licencji.
Niektórzy politycy chcą iść jeszcze dalej. Wielkopolski poseł z Piły Adam Szejnfeld w przygotowywanym projekcie ustawy o likwidacji barier gospodarczych proponuje zlikwidowanie wszelkich licencji i innych uprawnień zawodowych. Jej celem jest stworzenie większej konkurencji na rynku i między innymi potanienie usług.
– Usługi pośrednictwa nie będą tańsze, bo są na skraju opłacalności. A jeśli będą wykonywać je osoby bez uprawnień, pogorszy się ich jakość – stwierdza Aleksander Scheller, do niedawna prezydent PFRN. – Czy lekarz też ma wykonywać swój zawód bez specjalizacji? Po paru latach okaże się, że popełniono błąd, a wtedy powrót będzie trudniejszy.

Drukuj