Rewitalizacja rezerwatu Żurawiniec w Lesie Piątkowskim

Rozbudowa osiedli na północy Poznania doprowadziła do niemal całkowitej degradacji rezerwatu Żurawiniec, który obecnie jest w formie szczątkowej. Jego rewitalizacja zmierza do odtworzenia roślinności torfowiskowej, zachowania bioróżnorodności i mikroklimatu. Rezerwat torfowiska przejściowego Żurawiniec powstał w 1959 roku. Z uwagi na swoje walory naukowe, dydaktyczne i poznawcze stanowi wraz z otaczającym Laskiem Piątkowskim obiekt o wielkiej wartości dla miasta i jego mieszkańców.
Kluczem do rewitalizacji rezerwatu jest przywrócenie jego równowagi hydrologicznej. 30 listopada zakończyła się budowa systemu, który ma doprowadzać wodę do rezerwatu w celu podniesienia poziomu wód gruntowych, co z kolei doprowadzi do odnowienia roślinności i odbudowy torfowiska. Dodatkową korzyścią będzie poprawa stosunków wodnych w pobliskim Lasku Piątkowskim a co za tym idzie także kondycji zdrowotnej drzewostanów. Inicjatorem działań zmierzających do rewitalizacji Żurawińca był Zakład Lasów Poznańskich należący do miasta.
– Nasze działania prowadzone były przy pełnej aprobacie miasta, które powołało zespół ds. rewitalizacji rezerwatu Żurawiniec. W składzie zespołu znaleźli się pracownicy naukowi Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza z Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych oraz Wydziału Biologii – mówi Mieczysław Broński, dyrektor Zakładu Lasów Poznańskich. – Nawiązaliśmy też współpracę z Radą Osiedla Naramowice, która z wielkim zaangażowaniem włączyła się w naszą inicjatywę.
Zanim przystąpiono do realizacji inwestycji Zakład Lasów Poznańskich zlecił UAM szereg analiz, które miały potwierdzić czy rewitalizacja rezerwatu w ogóle jest możliwa. Badania trwały dwa lata. Rada Osiedla Naramowice przekazała na ich realizację 44 tys. zł. Cały czas aktywnie działa też na rzecz zintegrowania mieszkańców wokół tego problemu.
– Rezerwat Żurawiniec i Lasek Piątkowski to dla mieszkańców północy Poznania bardzo ważne miejsca, wiele osób chodzi tam na spacery, spędza czas wolny. Zorganizowaliśmy marsz, który przeszedł od os. Łokietka w stronę Żurawińca – mówi Anna Wachowska-Kucharska, przewodnicząca Rady Osiedla Naramowice. – Maszerując mówiliśmy o zagrożeniach jakie mogą tam wystąpić. Największe z nich to dalsza zabudowa osiedlowa tego obszaru, którą przewidywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na szczęście Radzie Osiedla udało się ten plan zablokować.
Z badań przeprowadzonych przez UAM wynika, że rewitalizacja Żurawińca jest możliwa, ale dla zachowania tego cennego obiektu konieczna jest poprawa stosunków wodnych.
– Nawodnienie sprzyjać będzie odtworzeniu flory torfowiskowej, zapewni też ochronę złoża torfowego, które stanowi nieocenione archiwum wiedzy o przyrodzie i rozwoju krajobrazu kulturowego tej części Poznania – mówi prof. Mirosław Makohonienko z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, członek zespołu ds. rewitalizacji rezerwatu Żurawiniec. – Chcemy wrócić do idei rezerwatu dydaktycznego, przywrócić go społeczeństwu, promować wiedzę o środowisku przyrodniczym, ukazać rolę człowieka w tworzeniu krajobrazu. Działania rewitalizacyjne przyczynią się do podniesienia atrakcyjności tego miejsca dla rekreacji.

Montaż rurociągów szczelnych doprowadzających wodę do dekantera

W toku prac zespołu została wypracowana metoda rewitalizacji polegająca na wykorzystaniu naturalnej retencji wodnej. W ostatnich latach wody opadowe trafiały do kanalizacji deszczowej i były odprowadzane bezpośrednio do rzeki. Zakład Lasów Poznańskich zwraca też uwagę na nieprzemyślaną zabudowę oraz rozwiązania infrastrukturalne stosowane przez deweloperów, w tym przede wszystkim uszczelnianie gruntu poprzez budowę chodników, czy dróg, co ograniczało wsiąkanie wód opadowych do gruntu, powodując jego wysuszenie. Działania rewitalizacyjne mają ten niekorzystny proces odwrócić. Poprzez zbudowany w tym celu system rur woda ma być doprowadzana bezpośrednio z kanałów burzowych do rezerwatu. Ma się to odbywać pod ścisłą kontrolą, co zapewni zamontowany w rurach system monitorowania jakości i ilości wody. Projekt systemu zasilania wód gruntowych Żurawińca oraz jego budowę sfinansowało miasto, przy dużym udziale środków z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który przekazał na ten cel ponad 800 tysięcy zł. Całkowita wartość inwestycji to blisko 1,4 mln zł.

Zdjęcie u góry – odbudowa stawu

Drukuj