Więcej pieniędzy z Unii dla regionów

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego rozpoczęło spotkania konsultacyjne w poszczególnych województwach poświęcone Założeniom Umowy Partnerstwa na nowy okres programowania Unii Europejskiej na lata 2014-2020. Na spotkanie konsultacyjne dla woj. wielkopolskiego przybyło około 350 przedstawicieli samorządów, biznesu, instytucji i organizacji korzystających ze wsparcia unijnego.
Budżet unijny na lata 2014-2020 będzie prawdopodobnie ostatnim tak hojnym dla Polski. Decyzje o sposobie podziału funduszy europejskich będą miały kluczowe znaczenie dla jej rozwoju. Dlatego Ministerstwo Rozwoju Regionalnego rozpoczyna debatę nad dokumentem, w którym między innymi wskazuje jakie rodzaje inwestycji będą mogły liczyć na dofinansowanie oraz proponuje nowe programy operacyjne.
Przygotowane przez MRR Założenia Umowy Partnerstwa stanowią podstawę do dyskusji nad tym w jaki sposób i w jakim zakresie fundusze europejskie na lata 2014-2020 mogą pomóc w osiąganiu przez Polskę jej celów rozwojowych. Założenia zawierają propozycje dotyczące m.in. celów i obszarów geograficznych Polski, których wsparcie jest szczególnie istotne dla rozwoju naszego kraju, podziału odpowiedzialności za zarządzanie funduszami pomiędzy władze krajowe i regionalne oraz zarys systemu wdrażania. Stanowią także podstawę rozpoczęcia prac nad programami operacyjnymi na lata 2014-2020. Po przyjęciu założeń przez rząd rozpoczną się prace nad przygotowaniem projektu Umowy Partnerstwa. Będzie to kontrakt pomiędzy Polska a Komisją Europejską, w którym pokażemy w jaki sposób chcemy zainwestować fundusze unijne.
– Obecna perspektywa finansowa jest wielkim sukcesem Polski. Efekty widać gołym okiem – ocenia Iwona Wendel, wiceminister rozwoju regionalnego.
Ale zaznacza, że są też uwagi krytyczne co do tego okresu realizacji. Potrzebna jest na przykład decentralizacja środków unijnych, przeniesienie większej ich części na poziom regionów. Dlatego do dyspozycji zarządów województw będzie teraz ok. 60 proc. środków (o 20 pkt procentowych więcej niż dotychczas). Regiony pokazały bowiem, że bardzo racjonalnie dysponują środkami, widać to po uzyskiwanych przez nie efektach. Co prawda kwoty nie są jeszcze znane, ale możemy mówić o co najmniej takiej jak w dotychczasowym okresie.
– W regionach będzie teraz dużo więcej pieniędzy – podkreśla Marek Woźniak, marszałek woj. wielkopolskiego. – Także ogólna kwota powinna być większa.
Nowością jest kontrakt terytorialny negocjowany przez zarządy województw z MRR określający co w danym województwie będzie realizowane także ze strony ministerstwa, a nie tylko regionu (tzw. interwencja priorytetowa).
W nowym okresie fundusze unijne będą wdrażane za pomocą 8 programów na poziomie kraju, 1 programu ponadregionalnego (Polska Wschodnia) oraz 16 programów regionalnych. Programy regionalne będą dwufunduszowe, co oznacza, że z ich środków można realizować zarówno projekty ,,miękkie” (np. szkolenia), jak i ,,twarde” inwestycje w infrastrukturę.
– Dzięki temu w jednym programowaniu bardziej spójnie można realizować projekty wielotematyczne – podkreśla marszałek Woźniak.
W nowej perspektywie przewiduje się szersze zastosowanie instrumentów finansowych zwłaszcza w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw. Wzrosną wydatki na innowacyjność gospodarki, na cele związane z gospodarką niskoemisyjną oraz na podwyższenie stopnia komercjalizacji badań. Wspierane będzie zwiększenie dostępności i jakości edukacji na różnych poziomach (dostosowanie do potrzeb rynku pracy), zwiększenie poziomu zatrudnienia szczególnie wśród osób młodych, niepełnosprawnych i w wieku 50+ oraz zmniejszenie poziomu zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym.
Na wsparcie liczyć może rozwój gospodarczy obszarów wiejskich (podnoszenie ich konkurencyjności gospodarczej i dostępu do usług), czy programy rewitalizacji i przeciwdziałania degradacji społeczno-gospodarczej na obszarach niektórych miast i wybranych dzielnic.
Fundusze europejskie na transport będą skoncentrowane na modernizacji kolei, budowie i modernizacji kluczowych połączeń komunikacyjnych, np. autostrad, dróg ekspresowych i głównych dróg krajowych. Zmniejszą się przede wszystkim nakłady na drogi lokalne.
Fundusze będą też ,,szyte na miarę” dla konkretnych obszarów.
– Chcemy się skupić na obszarach funkcjonalnych, na przykład miastach z otaczającymi je gminami współpracującymi z miastami. Wsparcie wykraczać będzie poza granice administracyjne, będzie skierowane do obszarów powiązanych ze sobą, dla których zidentyfikowano wspólne szanse i problemy – podkreśla wiceminister Wendel. Dotyczy to nie tylko stolic regionów będących ich motorami, ale także większych miast subregionalnych, jeśli zarząd województwa wskaże tam takie potrzeby.
– Komisja Europejska eksponuje kwestię dużych miast. Wyodrębnione zostaną pieniądze do samodzielnego zarządzania przez struktury miejskie. Będzie to co najmniej 5 procent alokacji – informuje Marek Woźniak. – Chcemy wzmacniać zarówno duże miasta, które generują rozwój, ale i wspierać rozwój małych ośrodków, stwarzać im szanse.
Pojawią się nowe, niestosowane dotychczas instrumenty terytorialne, np. Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (inwestycje realizowane na terenach miast i ich obszarów funkcjonalnych np. w ich transport publiczny czy rewitalizację) oraz Rozwój Kierowany przez Społeczność Lokalną.
W założeniach zaproponowano, by skoncentrować znaczą część funduszy na tych obszarach kraju, które są szczególnie istotne z punktu widzenia jego rozwoju (nazwano je Obszarami Strategicznej Interwencji – OSI).
Podstawowym celem rozwojowym dla Polski w nowej perspektywie jest osiągnięcie w 2020 roku dochodu na głowę mieszkańca kraju na poziomie 74-79 proc. średniej unijnej.

Drukuj